Kozijnen schilderen is een van de meest bevredigende klusjes die je als huiseigenaar zelf kunt doen. Je steekt er een weekend in, en het resultaat is meteen zichtbaar: een frisse gevel, strakke kozijnen en een huis dat er weer als nieuw uitziet. Maar er zit meer achter dan een kwast in een pot verf dopen. Wie de voorbereiding overslaat, staat binnen twee jaar opnieuw buiten met schuurpapier.
Hier lees je precies hoe je het aanpakt, van schoonmaken tot de laatste laag.
De beste tijd om te schilderen is nu
Mei is ideaal voor buitenschilderwerk. De temperatuur is stabiel, er staat zelden veel wind en de verf droogt gelijkmatig. Dat laatste is cruciaal: verf die te snel droogt door felle zon, of die opdroogt bij vorst, hecht slecht en bladdert eerder af.
Vermijd schilderen als de temperatuur onder de 8 graden of boven de 30 graden komt. Schilder ook niet als er regen voorspeld is binnen 24 uur na het aanbrengen. De meeste verfmakers geven op de verpakking een minimumtemperatuur aan; houd je daar strikt aan.
Voorbereiding is 80 procent van het werk
Dit klinkt als een cliche, maar het klopt gewoon. Slecht gehechte verf gaat er vroeg of laat af, hoe netjes je ook schildert.
Stap 1: schoonmaken. Verwijder vuil, mos en algen met een stijve borstel en schoon water. Bij hardnekkig mos werkt een oplossing met schimmelbestrijder goed. Laat daarna minimaal 24 uur drogen.
Stap 2: oud verfwerk controleren. Peuter met een schroevendraaier langs de randjes. Als verf loslaat, is het probleem groter dan het lijkt. Bladderende verf schilder je nooit zomaar over; die laag kapt dan ook mee los. Verwijder al het losstaande verfwerk met een heteluchtpistool of chemisch afbijtmiddel.
Stap 3: schuren. Schuur het oppervlak met schuurpapier - P80 voor ruw werk, P120 voor fijnere afwerking - zodat de nieuwe verf iets te bijten heeft. Schuur altijd met de nerf van het hout mee.
Stap 4: plamuren en kitten. Vul rotplekjes met houtplamuur. Dicht sleuven en naden tussen kozijn en muur met buitenkit. Gebruik kit op acrylbasis die overschilderbaar is; siliconekit is dat niet.
Stap 5: afplakken. Tape het glas zorgvuldig af met schilderstape. Sla dit niet over: verf op glas eraf schrapen is preciezer en tijdrovender dan het afplakken zelf.
Welke verf gebruik je voor kozijnen buiten?
Voor houten buitenkozijnen gebruik je een alkydverf - ook wel glanslak of kunstharsverf - of een watergedragen alternatief op acrylbasis. Alkydverf geeft een hardere film en zit er langer op, maar droogt langzamer en ruikt sterk. Acrylverf is makkelijker te verwerken, droogt sneller en de kwast gaat gewoon onder de kraan.
Een goede tussenoptie zijn hybride verven die het beste van beide samenvoegen. Merken als Sikkens, Sigma en Flexa bieden dit soort producten aan in de grotere bouwmarkten.
Gebruik altijd primer bij kaal hout of als je van kleur wisselt. Een primer zorgt voor betere hechting en voorkomt dat het hout de bovenlaag inzuigt.
Kies buitenshuis altijd voor glansverf: mat of zijdemat houdt vuil minder goed af en is gevoeliger voor vocht.
Zo schilder je netjes en snel
Werk altijd van boven naar beneden en van de randen naar het midden. Begin bij de kozijndelen die het dichtst bij het glas zitten, want daar moet je het nauwkeurigst werken.
- Gebruik een kwast van goede kwaliteit. Een kwast van 50 tot 60 mm werkt prettig voor de meeste kozijndelen.
- Breng dunne lagen aan in plaats van een dikke laag ineens. Dikke lagen lopen uit en drogen ongelijkmatig.
- Werk de verf goed uit: strijk na het aanbrengen nog een keer lichtjes over het natte verfoppervlak voor een egale afwerking.
- Verwijder de schilderstape na elke laag terwijl de verf nog net niet kurkdroog is. Dan heb je de scherpste lijn.
- Laat elke laag volledig drogen voor je de volgende aanbrengt. Dat is doorgaans 4 tot 16 uur, afhankelijk van het verftype en de temperatuur.
Twee lagen is het minimum voor een duurzame buitenafwerking. Bij kaal hout of bij sterk van kleur wisselen is een extra laag primer plus twee verflagen verstandig.
Wat het kost en wanneer je een professional inschakelt
Kozijnen schilderen doe je voor een paar tientjes aan materiaal per kozijn. Reken op schuurpapier, primer, twee blikken verf, een kwast, tape en kit. Totaal voor een gemiddelde woning met tien kozijnen ergens tussen de 80 en 150 euro aan materiaal.
Een schilder kost al snel 500 tot 1.500 euro voor dezelfde klus. Dat loont als je te maken hebt met houtrot dat dieper gaat dan het oppervlak, of als de kozijnen zodanig beschadigd zijn dat er constructief werk aan te pas komt. Lees ook ons artikel over welke onderdelen van een verbouwing je beter aan een vakman overlaat.
Als huurder geldt een andere afweging. Controleer altijd eerst wat je zelf mag doen, want beschadigingen komen al snel voor jouw rekening. Ons artikel over wat je als huurder zelf mag klussen geeft je daarin houvast.
Na het schilderen: zo houd je kozijnen langer mooi
Goed geschilderde kozijnen gaan vier tot vijf jaar mee zonder dat je er naar hoeft te kijken. Toch is een kleine jaarlijkse inspectie de moeite waard: controleer of er ergens verf opbolt of barstjes ontstaan, en plak die direct opnieuw dicht met kit. Zo voorkom je dat vocht achter de verf komt en rot het hout vroegtijdig.
Poets de kozijnen een keer per jaar schoon met water en een mild schoonmaakmiddel. Vuil en algen tasten de verffilm aan en versnellen het loslaten. Vijf minuten werk per kozijn, en de verf gaat aanzienlijk langer mee.
Wie dit voorjaar de kozijnen aanpakt, heeft er de komende winters weinig zorgen over. De investering in goed materiaal en een gedegen voorbereiding is klein vergeleken met wat je bespaart op een schilder.