Een kamer opdelen, een slaapkamer creëren in een open ruimte of je thuiskantoor afscheiden: een gipsplaten tussenwand is een van de meest veelzijdige klussen die je zelf kunt doen. Niet te moeilijk, niet al te duur, en het resultaat oogt als een echte wand. Met de juiste voorbereiding heb je in een weekend een solide scheidingswand staan.
Waarom gipsplaat?
Gipsplaat is het standaardmateriaal voor binnenwanden, en dat is niet voor niets. Het is licht, goed te bewerken, brandvertragend en relatief goedkoop. Een complete tussenwand van 10 vierkante meter kost je aan materiaal ruwweg 150 tot 300 euro, afhankelijk van de dikte en het type gipsplaat dat je kiest. Laat je dezelfde wand door een vakman doen, dan ben je al snel het dubbele of drievoudige kwijt.
Let wel: een gipsplaten wand is geen dragende constructie. Je maakt er een kamer mee smaller of deelt een ruimte op, maar je kunt er geen verdieping op laten steunen. Gaat het om een dragende muur vervangen of aanpassen, dan heb je altijd een constructeur nodig.
Wat heb je nodig
Leg alles klaar voordat je begint, zodat je niet halverwege naar de bouwmarkt hoeft:
- Metalen regelprofielen (UW-profielen voor vloer en plafond, CW-profielen als staanders)
- Gipsplaten, standaard 12,5 mm dikte
- Steenwol of glaswol voor geluidsisolatie
- Gipsplaatschroeven (3,5 x 35 mm)
- Voegmiddel en wapendoek (glasvliesband)
- Een waterpas, meetlint en potlood
- Accuboormachine met gipsplaatbit
- Gipsplaatmes of stanleymes
Koop altijd iets meer gipsplaat dan je denkt nodig te hebben. Reken op 10 procent extra voor verspilling en kleine meetfouten.
Uitmeten en markeren
Begin met het uitmeten van je toekomstige wand. Trek een loodrechte lijn op de grond met een waterpas of muurlood, en verleng die lijn daarna naar het plafond. Controleer of de lijnen haaks zijn op de bestaande muur; scheve vloeren of plafonds kunnen roet in het eten gooien.
Let op stopcontacten, leidingen en eventuele vloerverwarming voordat je iets vastschroeft of invoert. Boor je in een vloer met vloerverwarming, dan kun je een kostbaar systeem doorboren. Gebruik een thermische scanner of vraag de plattegrond van je verwarmingssysteem op. Ga je daarna direct aan de slag? Lees dan ook eerst hoe je een grote verbouwing in de juiste volgorde aanpakt, want een gipsplaatwand is vaak onderdeel van een groter project.
Het skelet bouwen
Het skelet vormt de ruggengraat van je wand. Dit is de opbouw:
- Schroef de UW-profielen vast op de vloer en het plafond, precies op de getekende lijnen.
- Plaats de CW-profielen verticaal in de rails op een onderlinge afstand van 60 centimeter hart-op-hart. Zo sluit de standaardmaat gipsplaat (120 cm breed) altijd op twee staanders aan.
- De eerste en de laatste staander komen altijd tegen een bestaande muur. Schroef ze goed vast.
- Wil je een deur in de wand? Verdubbel de staanders aan weerszijden van de deuropening en zorg voor een horizontaal bovendorpelprofiel.
Gebruik je houten regelwerk in plaats van staal, kies dan voor recht en droog grenenhout. Hout geeft iets meer mee bij temperatuurwisselingen, maar is prima bruikbaar.
Geluidsisolatie aanbrengen
Wil je de wand ook geluidswerend maken, dan is dit het moment. Vul de holte tussen de staanders volledig op met steenwol of glaswol. Voor echt goede geluidsisolatie bouw je beter twee aparte framestructuren met een kleine spouw ertussen. Verbind de frames nergens met elkaar; elk contactpunt is een pad voor geluid.
Verwerk je de wand voor een thuiskantoor of slaapkamer, dan loont die extra inspanning echt. Een enkelvoudig frame met minerale wol haalt al gauw 35 tot 40 dB geluidsisolatie; een dubbel frame kan naar 50 dB of meer gaan.
Gipsplaten aanbrengen
Nu het frame er staat, breng je de gipsplaten aan. Een paar praktische punten:
- Zaag de platen 5 millimeter korter dan de werkelijke hoogte. Dat kleine verschil aan de onderkant zorgt dat de plaat niet in condens of vocht staat.
- Gebruik specifieke gipsplaatschroeven, geen gewone houtschroeven. De kop zinkt dan precies ver genoeg in het gips zonder het te scheuren.
- Schroef op 30 centimeter onderlinge afstand langs de staanders en op 15 centimeter langs de randen van de platen.
- Zorg dat de naden van de platen altijd op een staander vallen, nooit in de lucht.
Wil je extra stevigheid of betere brandwerendheid? Gebruik aan beide zijden van het frame een dubbele laag gipsplaat.
Afwerken zodat niemand het verschil ziet
Na het plaatsen van de platen moeten naden en schroefkoppen worden geplamurd voor een glad, schilderklaar oppervlak:
- Breng wapendoek aan op alle naden tussen de platen.
- Werk de naden glad met een laag voegmiddel en laat dit volledig drogen, minimaal 24 uur.
- Schuur glad met schuurpapier (korrel 120, daarna 180).
- Breng een tweede, dunne laag voegmiddel aan en schuur opnieuw.
- Grondeer de wand voor je gaat schilderen, anders zuigt het gips de verf ongelijk op.
Wees voorzichtig bij het schuren: gipsplaatgruis is fijn en dringt overal in. Leg afdekfolie neer en zorg voor ventilatie. En voordat je met gereedschappen aan de slag gaat: veilig werken is geen overbodige luxe. Lees ook deze tips voor veilig verbouwen thuis om vervelende ongelukken te voorkomen.
Wat dit project jou uiteindelijk kost
Voor een muur van 3 bij 2,5 meter (7,5 m²) ben je aan materiaal zo'n 120 tot 250 euro kwijt. Tel daar 10 tot 15 euro voor schroeven, voegmiddel en wapendoek bij op. Heb je het gereedschap al in huis, dan betaal je niets extra. Heb je nog geen accuboormachine of gipsplaatschroevenzetter, dan is dat een eenmalige investering van 50 tot 120 euro die je bij meerdere klussen terugverdient.
Een vakmansofferte voor dezelfde wand, inclusief afwerking, start al snel bij 400 euro en loopt bij ingewikkeldere situaties op tot 900 euro. Doe je het zelf, dan betaal je een fractie van dat bedrag en leer je meteen een vaardigheid die je vaker kunt gebruiken. Dit is precies het type klus dat ook voor beginners haalbaar is, zeker als je de stappen rustig en gestructureerd aanpakt.